Energie besparen in huis

De Nissan LEAF is een 100% elektrische auto die van de start ontworpen is om elektrisch te zijn. De actieradius is 160km en de topsnelheid is 144 km/h.

Motor en accu’s

De auto heeft een AC synchrone elektrische motor van 80 kW (107 PK) met een koppel van 280 Nm. De motor wordt aangedreven door 48 lithium-ion (Li-ion) accu’s met een totale capaciteit van 24 kWh. De accu’s zijn geplaatst onder de stoelen onder de vloerplaten. Dit geeft de auto een laag zwaartepunt wat gunstig is voor de wegligging. Op de accu’s zit een garantie van 8 jaar of 160.000 km.

De topsnelheid van de auto is 144 km/h en heeft een actieradius van 160 km. Dit is gebaseerd op de US EPA LA4 City cycle test. Oftewel ritjes in de stad. Op de snelweg met 90 km/h in een temperatuur van 35 graden met airco aan is het bereik ongeveer 112 km.

Accu’s (engels)

Geluid

De wagen zal voorzien worden van een “Approaching Vehicle Sound for Pedestrians”, oftewel een systeem dat geluid maakt als de wagen voetgangers nadert. Het systeem maakt de aankomende auto eenvoudig hoorbaar voor mensen buiten de auto, maar zorgen ervoor dat de bestuurder en de inzittenden niet afgeleid worden. Het zorgt voor de veiligheid van voetgangers terwijl de bestuurder en de passagiers nog steeds comfort hebben van de stilte in de auto. Dit geluidssysteem is de eerste van zijn soort geïntroduceerd door een automobielfabrikant.

In toevoeging op het reduceren van luchtvervuiling, zorgen de Nissan LEAF en andere elektrische auto’s voor minder lawaai. In tegenstelling tot brandstofauto’s rijden elektrische auto’s zeer stil. De drukke lawaaierige verkeersaders van vandaag hebben de potentie om een serene rust uit te stralen als er straks elektrische auto’s en vrachtauto’s gaan rijden.

Hoewel de stilte zeer aangenaam is, biedt het wel een aantal praktische uitdagingen. Als reactie op de publieke ongerustheid dat stille elektrische auto’s voetgangers en slechtziende mensen kunnen verrassen als deze komt aanrijden, heeft Nissan een aantal opvallende geluiden ontwikkeld die standaard in de Nissan LEAF geintegrerd worden. Deze zijn zo ontwikkeld dat ze voor de bestuurders, passagiers en voetgangers een positieve ervaring zijn.

Tijdens de ontwikkeling van het geluidssysteem heeft Nissan het gedrag van slechtziende mensen onderzocht in relatie met verkeer en werkte hierbij samen met cognitieve en akoestische psychologen. Na vele testen in Japan en in andere landen is uiteindelijke het “Approaching Vehicle Sound for Pedestrians system” ontwikkeld.

In het geluidssysteem is een sinusgolf hoorbaar die op en neer gaat van een hoge frequentie (2.5kHz) tot een lage frequentie (600Hz), dit een frequentie gebied wat goed hoorbaar is bij verschillende leeftijdsgroepen. Nissan heeft ervoor gezorgd dat er geen onnodig lawaai wordt toegevoegd aan de omgeving (rond de 1 kHz).

Afhankelijk van de snelheid en status (versnellen of afremmen) van de Nissan LEAF, maakt het geluidssysteem een geluid van hoog-naar-laag. Bijvoorbeeld, wanneer de Nissan LEAF wordt gestart, dan zal het geluid harder zijn, zodat een slechtziende bewust wordt dat een auto in de buurt gaat rijden. Ook als de auto in zijn achteruit gaat zal er een onderbroken geluid gemaakt worden. Het geluidsysteem wordt stil zodra de Nissan LEAF harder gaat dan 30 km/h omdat dan het geluid van de banden op de weg goed te horen is. Het geluid zal weer hoorbaar zijn bij snelheden onder de 25 km/h.

Gebruik geluiden om voetgangers te waarschuwen

Het systeem wordt aangestuurd door een computer en een synthesizer in het dashboard. Het geluid wordt gemaakt via een speaker in het motor compartiment. Een schakelaar in de auto kan het geluid tijdelijk uitschakelen. Het systeem wordt weer actief nadat de auto opnieuw gestart wordt.

Het geluids systeem wat de voetgangers moet waarschuwen voldoet aan de richtlijnen van het Japanse ministerie van land, infrastructuur en transport.

Opladen

De auto heeft een ingebouwde 3.3 kW oplader voor de accu’s. Tevens wordt er een draagbare kabel meegeleverd voor 120V-20A druppelladen. Zoals de naam al aangeeft, wordt dit alleen sporadisch gebruikt en wordt niet aangeraden als standaard manier van opladen. Hiervoor heeft Nissan een thuislaadstation ontwikkeld dat gebruikt maakt van 230V 40A met een vaste verbinding naar de meterkast (dit is meer dan een standaard groep in NL, 16A). Een volledige accu opladen duurt dan 8 uur.

Opladen kan via een klep in de neus van de auto

Snel oplaad (links) -en thuis oplaad (rechts) aansluiting

Een 480V snellaad mogelijkheid zal ter zijner tijd beschikbaar komen op vele plaatsen zodra er een standaard is gemaakt. Snelladen naar 80% vol duurt 30 minuten.

Prototype Quick Charging Station

Met behulp van je eigen computer of een smartphone kan men de ingebouwde oplaadtimer programmeren andere functies die in de auto zitten bedienen.

Verder heeft de Nissan LEASF een navigatie systeem waarop de verschillende oplaadpunten te zien zijn op de route.

Thuis opladen (Engels)

Regenerative Braking

Bij het remmen van een fossiele auto gaat alle rem energie verloren in de vorm van warmte. Bij de Nissan LEAF wordt een gedeelte van die energie gebruikt om de accu’s weer op te laden. Dit wordt “Regenerative Braking” genoemd. Hierbij wordt tijdens het remmen de motor als generator gebruikt waardoor de wagen afremt en tevens de accu’s oplaad.

Dashboard

Regenerative Braking (Engels)

Energiegebruik

Een volledig opgeladen accu heeft een capaciteit van 24 kWh en hiermee kan 160km gereden worden in de stad. Dus het energie verbruik is 150 Wh/km. Uitgaande van een kWh prijs van 25 cent, kost een volle tank dus slechts 6 euro. Hiermee kun je dus fors besparen ten opzichte van het verbruik van een wagen met brandstofmotor.

Specificaties

Energieverbruik	150 Wh/km
Gewicht	? kg
Bereik	160 km
Vermogen	80 kW
Acceleratie 0-50 mph	? sec
Acceleration 0-100 mph	? sec
Accucapaciteit	24 kWh
Accutype	Lithium-ion
Oplaadtijd accu’s 100% (230V 40A)	8 hr
Top Speed	144 km/h
Beschikbaar	December 2010
Prijs	€32.839

Zijaanzicht

Ontwerp

De Nissan LEAF is een compacte, 5-deurs familie sedan, 5 zitplaatsen (3 kinderen op de achterbank). The auto heeft LED koplampen en achterlichten. De LED gebruiken minder energie dan traditionele verlichting. Op de achterspoiler zit ook een klein PV zonnepaneel waarmee de 12V accu opgeladen wordt.

Achteraanzicht

Veiligheid

De auto heeft veel veiligheids systemen:

• Nissan Advanced Air Bag System with dual-stage supplemental front air bags with seat-belt and occupant-classification sensors.
• Driver and front-passenger seat-mounted side-impact supplemental air bags
• Roof-mounted curtain side-impact supplemental air bags for front- and rear-seat outboard occupant head protection
• Vehicle Dynamic Control (VDC) 7 with Traction Control System (TCS)
• Tire Pressure Monitoring System (TPMS)
• Nissan Vehicle Immobilizer System
• Vehicle Security System

Beschikbaarheid

De Nissan LEAF wordt verkocht in Japan, de Verenigde-Staten, Portugal en in Nederland vanaf December 2010, in de Verenigde-Koninkrijk en Ierland vanaf Februari 2011. Nissan begint met massa productie van de LEAF in 2012.

De eerste productie zal starten in Oktober in de Oppama fabriek in Japan. In het tweede del van 2012 zal productie opgestart worden in de Smyrna fabriek, in de Verenigde-Staten, gevolgd door productie in het Verenigde-Koninkrijk in de Sunderland fabriek in 2013. De jaarlijkse productie van Oppama is 50.000 auto’s. De Lithium-ion accu die de Nissan LEAF gebruikt wordt geproduceert door een joint venture tussen Nissan met NEC, AESC (Automotive Energy Supply Company). De originele productie planning is 65.000 accu’s door AESC inclusief 54.000 units voor de elektrische auto. Anderzijds heeft AESC al plannen om de capaciteit verder te verhogen naar 90.000 accu’s voor 2011, gezien de verwachte groei.

Extra video’s’

Preview of the Nissan LEAF (Engels)

Interestante links

• Website van de fabrikant: Nissan LEAF
• Grootschalige introductie van de elektrische auto | OliNo
• Meer artikelen over elektrische auto’s op OliNo
• Overzicht elektrische auto’s

Jouw mening

Wat vind je van deze auto? Laat het weten door een commentaar te plaatsen hieronder.

Meer info

Als je meer weet over deze auto laat het dan weten door een commentaar te plaatsen hieronder. Zet ook de url in het commentaar waar je deze informatie gevonden hebt.

bron: OliNo

Er wordt veel gesproken over Duurzame Energie, maar bedroevend weinig gedaan. Zonne-energie lijkt nauwelijks in de discussie voor te komen, vooral ook omdat de vooringenomenheid over zonne-energie groot is. Te Duur, Weinig Rendement en ga zo maar door. Onzin! Zonne-energie Kan en MOET een belangrijke rol spelen in onze toekomstige energie-voorziening. Wellicht zelfs meer dan wind. In dit artikel probeer ik meer inzicht te geven in de zin en onzin over zonne-energie in Nederland.

Recent spraken in Tegenlicht (VPRO Tegenlicht 12/4/2010: De groene masterclass) experts over Duurzame Energie in Nederland. In een Masterclass met Hermann Sheer, de politicus uit Duitsland die in de afgelopen decennia van Duitsland de meest duurzame energie economie van de wereld maakte, was er veel aandacht voor biomassa en werd terloops gesteld dat Nederland de boot heeft gemist op het gebied van zonne-energie.

Dat is deels waar; als industrie zal Nederland in de productie van zonnecellen geen rol van betekenis meer spelen, dat zwaartepunt ligt nu al in de USA, China en India, maar de bijna onlosmakelijke conclusie dat er in Nederland geen plek is voor zonne-energie opwekking is regelrechte onzin.

Helaas heeft het kabinet in de afgelopen jaren ook niet veel meer gedaan dan wat slappe beleidsnotities (Nieuwe energie voor het klimaat, VROM, 9/2007) doen publiceren die wederom zonne-energie als een verloren wedstrijd beschouwen voor Nederland. Een pleidooi voor zonne-energie lijkt in Nederland een strijd tegen windmolens (in hoofden en in onze polders), vooroordelen, vooringenomenheid en gevestigde belangen.

Dit speelt evenzo bij beleidsambtenaren als bij energiebedrijven en de Shell’s van deze wereld; daarom hier maar eens de feiten op een rij.

1.   Zonne-energie is niet echt nodig want met een beleid gericht op besparing en met de olie- en gasreserves kunnen we nog heel lang vooruit!

Onzin!

We verbruiken in Nederland veel en bijna 100% niet-duurzame vuile energie (in die laatste categorie valt wat mij betreft ook kernenergie).

Om een beeld te geven; in 2008 verbruikten we bijna 120 miljoen kWh elektriciteit. Dat zijn bij elkaar 3 miljard lampen van 40W die permanent aanstaan! Ook onze olieconsumptie is dramatisch: we verstoken ongeveer 1 miljoen vaten olie per dag (bron: Oilwatch Monthly) en met een toekomstige prijs die op kortere termijn zou kunnen oplopen naar van zo’n USD 142/vat (NYSE Future Contract 2016 is $142/barrel) komt dat neer op een jaarlijks bedrag van 52 miljard dollar!

En olie, kolen en gas zijn per definitie eindig en worden steeds duurder om te winnen (bron: Peakoil Nederland); we kunnen strijden over wanneer, maar dat we zo niet door kunnen gaan kan niemand ontkennen:

En waarom daarop wachten? Het stenen tijdperk hield ook niet op omdat de stenen op waren?

Alleen omschakelen naar zuinigere technologie gaat niet helpen. Om twee redenen niet; ten eerste het rebound effect en ten tweede de combinatie van de onstuimige groei van de wereldbevolking en de stijgende vraag naar energieverbruikende ’services’.

Het rebound effect betekent dat we elke keer als we een zuinigere technologie ontwikkelen, we de besparing weer gebruiken om meer of anders te consumeren. Denk aan de auto-industrie: zo’n 10-15 jaar geleden leverde een auto die 1 op 15 reed zo’n 60pK. Nu rijdt een auto nog steeds 1 op 15 maar levert daarbij 200pK in plaats van dat we auto’s maken met 60pK die 1 op 40 rijden.

Of dit: je huis hangt vol met energiezuinige lampen en mede daardoor laat je gemakkelijker (of meer) lampen aanstaan; in de meeste huishoudens daalt het energieverbruik niet of nauwelijks, maar het aandeel energiebesparende lampen is meer dan 50%.

Daarnaast is het zo dat de totale energieconsumptie een gevolg is van de vermenigvuldiging van het aantal mensen op aarde maal de diensten die zij gebruiken. Een dienst is voedsel, maar ook een mobiel, een laptop, een auto; in feite alles wat wij ‘gebruiken’.

En beiden groeien! Het aantal inwoners van de aarde gaat waarschijnlijk naar 9 miljard en ook het aantal diensten per inwoner neemt toe; elke Chinees en Indiër wil een auto en een koelkast en binnenkort geldt dat ook voor Afrika en Zuid-Amerika (Zie ook Bill Gates on energy: Innovating to zero! | Video on TED.com)

Dus vuile fossiele brandstof, de winning en het verbruik, vormt een steeds groter probleem en waarschijnlijk sneller dan we denken!

2.   In Nederland schijnt niet genoeg zon voor opwekking van zonne-energie!

Onzin!

Nederland kan natuurlijk niet mee met Zuid-Europa, laat staan met Noord-Afrika, maar er schijnt zeker genoeg zon in Nederland om in een belangrijk deel van onze elektriciteitsbehoefte te voldoen en zeker met zonne-energie systemen die een veelvoud kunnen opwekken ten opzichte van de systemen van nu. Tegenwoordig is het vermogen van 1 m2 PhotoVoltaic-module 100 Wpiek; op de langere termijn kan dat oplopen tot 200 tot 300 Wp/m2.

Met name op Texel, de kop van Noord-Holland, Friesland en in Zuid-Holland/Zeeland is het potentieel interessant:

De conclusie moet zijn dat in deze gebieden op dit moment al veel meer zonne-energie kan worden opgewekt, tegen aantrekkelijke kostprijzen, en dat dit binnen 10 jaar afdoende kan zijn voor een aanzienlijk deel van onze totale elektriciteitsbehoefte.

3.   Er is in Nederland onvoldoende ruimte voor grootschalige opwekking van zonne-energie!

Onzin!

Met de huidige zonneceltechnologie kan in Nederland ongeveer 100 kWh/m² per jaar worden opgewekt; dit gaat uit van een zonnecel met een efficiency van 10%, want er valt in Nederland zo’n 1000 kWh per m² te halen. De verwachting is dat de efficiency van zonneceltechnologie elke 5 -10 jaar zal verdubbelen, nu deze technologie de-facto het speelveld is geworden van de ‘elektronica-industrie’ met Moore’s Law als drijvende kracht. Dit betekent dat zo’n 200 kWh/m² per jaar binnen afzienbare tijd haalbaar is (in een niet eens zo optimistisch scenario).

Dit betekent dat we om onze 120 miljoen kWh elektriciteit op te wekken, we 600.000.000 m² nodig hebben, oftewel 600km².

Nu blijkt uit een studie van het ECN (Potentials and Costs for Renewable Electricity Generation) dat er voor zonne-energie in Nederland een geschikt oppervlak van 400 km² in de gebouwde omgeving is (op daken van woningen, bedrijven en instellingen), en waarschijnlijk zo’n 200 km² voor specifieke zonne-energie centrales op grotere grondstukken verspreid over het land.

Precies het oppervlak dat we nodig hebben en dit is slechts zo’n 2% van het totale landoppervlak van Nederland (Land minus water-oppervlakte).

4.   De kostprijs van zonne-energie kan in Nederland nooit concurreren met die van andere bronnen!

Onzin!

En wel om twee redenen; ten eerste omdat we in de prijs van fossiele energie de CO2 last nooit meerekenen (de CO2 rechten zijn immers geschonken aan de producenten) en ten tweede omdat de kostprijs van zonne-energie elk jaar drastisch daalt tegen een kostprijs van fossiele energie die gegeven haar eindigheid onherroepelijk zal stijgen.

Uit een recent onderzoek van McKinsey (The Economics of Solar Power) blijkt dat per 2020 er in Nederland grid-parity bestaat voor consumenten, wat betekent dat ongesubsidieerde zonne-energie even duur/goedkoop is als fossiele energie:

Als we daarnaast zouden besluiten om fossiele energie werkelijk te belasten voor de CO2 last, ontstaat dit punt eerder (dan 2020). Kolen, olie en gas zijn ook in 2020 tot 20 keer vervuilender dan zonne-energie, inclusief de CO2-last die ontstaat bij de productie van zonnecellen.

Kortom: er is een harde bedrijfseconomische case voor zonne-energie als we bereid zijn de oude industrie haar privileges te ontnemen.

5.   100% Duurzame en schone energie kan niet omdat deze bronnen niet voorspelbaar genoeg zijn en we dus altijd moeten kunnen bijschakelen met fossiele- of kernenergie.

Onzin!

Tot een aandeel van zo’n 20-25% duurzaam opgewekte energie in de elektriciteitsmix is er geen probleem. De schommelingen in de opwekking gaan volledig op in de normale schommelingen van het verbruik. Anders gezegd: de fossiele centrales – die bij deze percentages de basis blijven vormen – hebben nauwelijks last van de duurzame bronnen. Ze zullen alleen vaker merken dat er teruggeregeld of zelfs afgeschakeld moet worden – en dat is natuurlijk precies de bedoeling.

Maar zelfs bij 100% duurzame elektriciteit kan het!

Het geheim? Een slim gestuurd elektriciteitsnet. Aan de universiteit van Kassel heeft men bewezen, door het toepassen van een Combined Power Plant, hoe zo’n volledig op duurzame elektriciteit draaiend net toch in alle gevallen aan de vraag kan blijven voldoen. De sleutel zit in slimme opslag en in een variëteit van bronnen (zon/wind/water/biomassa); nu nog kostbare technologieën, maar het is bewezen dat het kan!

De eindconclusie kan niet anders zijn dat in Nederland de transitie naar duurzame energie noodzakelijk en mogelijk is op afzienbare  termijn. Zonne-energie kan en moet daarin een belangrijke rol spelen.

We moeten en kunnen in Nederland nog steeds meedoen, maar moeten dan wel snel doorpakken, want voordat we het weten hebben we energieafhankelijkheid van het Midden-Oosten ingeruild voor energieafhankelijkheid van Noord-Afrika.

Geen science-fiction, maar science-facts. Nu is de politiek aan zet; op naar 9 Juni.

Video

Did You Know on Solar Energy from Paul van der Marck on Vimeo.

---

Mr. Paul van der Marck MMC CMC, duurzaam ondernemer, initiatiefnemer SunValley NL en ambassadeur PeakOil Nederland.

Bronnen

• VPRO Tegenlicht 12/4/2010: De groene masterclass
• Nieuwe energie voor het klimaat, VROM, 9/2007.
• PeakOil Nederland
• Rebound effect (conservation) – Wikipedia, the free encyclopedia
• Ted.com – Bill Gates on energy: Innovating to zero!
• ECN Study: Potentials and Costs for Renewable Electricity Generation door M. de Noord L.W.M. Beurskens H.J. de Vries
• 6/2008: The Economics of Solar Power
• The Combined Power Plant from the Institute for Solar Energy Supply Systems (ISET) at the University of Kassel.

bron: OliNo

Dit artikel gaat over kleine dingen die een verdere energie besparing mogelijk maken. Diverse voorbeelden zijn al op veel plaatsen op het internet te vinden maar nooit bij elkaar. De meeste sites komen ook niet veel verder dan zaken als de thermostaat een graad lager zetten, een waterbesparende douchekop en spaarlampen. Ook zijn de meeste maatregelen al bekend maar of we het ook doen?

In dit artikel ga ik niet in op zaken die veel geld of een flinke verbouwing kosten zoals een warmtepomp, balansventilatie, zonneboiler of PV panelen. Per maatregel heb ik de kosten aangegeven die ik in maart 2010 op internet en in normale winkels heb gevonden. Ook zijn er naast de maatregelen die om een investering vragen ook de nodige maatregelen te bedenken die niets kosten maar wel een aardige besparing opleveren.

Maatregelen met een beperkte investering

Standby killer of stekkerdoos met schakelaar

Sluimerverbruik kan oplopen van 10 tot 235 kWh per jaar per toestel.

Stand-by kosten :

• Desktop : 3 à 18 euro per jaar.
• printer : 1 tot 15 euro per jaar.
• DVD-recorder : 2 tot 18 euro per jaar.
• laptop/beeldscherm : 1 à 2 euro per jaar.
• LCD-tv : 1 à 5 euro per jaar.
• Digitale TV ontvanger : 20 tot 48 euro per jaar

Een stekker doos met schakelaar maakt het mogelijk b.v een PC met printer, scanner, luidsprekers en monitor in een keer uit te schakelen. Zie ook het artikel Energie besparen met een standby-killer

CV leidingen isoleren

Warmtewaterleidingen die zich in niet-verwarmde ruimten bevinden en die niet zijn geïsoleerd verliezen een deel van hun warmte onderweg, zodat de eindtemperatuur van het warm water lager ligt.

Oplossing

Leidingen die zich in onverwarmde ruimten zoals kruipruimten en vlieringen bevinden isoleren.

Isolatie aanbrengen van minstens 2cm dikte en bij voorkeur het dubbele van de leidingdiameter.

2 à 3 euro per jaar per meter isolatie.

Leidingisolatie

Waterbesparende douchekop

Onder de douche valt bij een normale douchekop tot 12 liter water per minuut in de afvoer. Het opwarmen van dit water kost veel energie.

Oplossing

Vervang de aanwezige douchekop door een waterbesparend model en je gebruikt 5 liter water per minuut minder zonder dat dit opvalt.  Deze douchekoppen mengen namelijk het water met lucht zodat de druppels even groot blijven.

Tijdschakelklok gebruiken

Sluipverbruik kan oplopen van 10 tot 235 kWh per jaar per apparaat

Oplossing

Een timer schakelt bepaalde apparaten automatisch in op ingestelde tijdstippen, op die manier wordt het sluipgebruik (bij stand-by functies) of het onnodig gebruik van elektriciteit (b.v. bij computers, tijdens de nacht) beperkt.

Een timer op een warmwaterboiler kan het elektriciteitsverbruik van de boiler met 25% verminderen.

Verlichting

Op Olino.org zijn talloze artikelen met objectieve testen van lampen geplaatst.  Spaar en led lampen zijn er in alle soorten, maten modellen en kleuren. Ook de speciale modellen zijn volop te krijgen zoals vervangers voor het 12 volt halogeen lampje van 10 watt, de 230 volt halogeenspot (GU10) maar ook de flame tip spaar en led lamp of spaar en led lampen in de oude gloeilamp bolvorm.

Belangrijk is de kleur van de lamp, kies voor een gloeilamp vervanger een lamp van ongeveer 2800 tot 3000K. Ook zijn de fabrikanten soms wat te enthousiast. Een 2.5 watt led vervangt een gloeilamp van 15 watt en niet een van 25 watt. Er zijn led lampen die volledig het uiterlijk van de ouderwetse gloeilamp hebben.

Kleine spaarlampen hebben soms een opwarm tijd nodig, led lampen kennen dit nadeel niet. Ook kunnen led lampen beter tegen regelmatig aan en uit schakelen en tegen lage temperaturen.

Bespaar met led-sfeer verlichting

Water besparende kraan

Het plaatsen van een perlator of een bruismondstuk op kranen.

Een bruismondstuk is een hulpstuk dat aan het uiteinde van de kraan wordt geplaatst, hierdoor wordt er lucht door de waterstraal gemengd. Het water gaat bruisen en het lijkt of er een volle straal uit de kraan komt, hierdoor gaat men de kraan minder ver opendraaien wat leidt tot waterbesparing.

Besparing tot 24 liter per minuut

Doorstroom begrenzer

Het plaatsen van een doorstroombegrenzer of debietbeperker op kranen

Een rubberen ring wordt bij een hogere waterdruk steeds verder ingedrukt, zodat het debiet ongeveer constant blijft, i.p.v. toeneemt. Hierdoor wordt dus water bespaard. Dit wordt meestal gecombineerd met het plaatsen van een bruismondstuk.

Tot 24 liter water per minuut, afhankelijk van het type begrenzer.

Besparing tot 10 euro per jaar.

WC stop

Het aanbrengen van een WC-waterstop Deze maatregel geldt voor toiletten zonder spaarknop. De WC-waterstop bestaat uit een gewicht en een ophanger die in de stortbak wordt gemonteerd. Bij het doorspoelen zal de spoeling ophouden wanneer de druk- of trekknop wordt losgelaten. Afhankelijk van het moment dat men de druk- of trekknop loslaat is de besparing ongeveer 1 à 1,5 liter per spoelbeurt.

Als goedkoop alternatief kan een baksteen in de stortbak ook een liter per keer besparen.

Lekkende kraan repareren

Een lekkende kraan verspilt ongeveer 2m³ water per jaar. Een nieuw leertje kost ongeveer 40 cent.

Afdichten van slechte aansluitingen tussen dak en muur.

Via kieren en gaten gaat ongeveer 10-15% van de warmte in een huis verloren.

Deze kieren bevinden zich niet alleen rond ramen en deuren maar bij woningen met een schuine kap vaak tussen de dakbeplating en de gevel. Door deze kieren te dichten neemt ook het comfort toe.

Oplossing

Met PUR schuim deze dichten. Een bus PUR schuim kost ongeveer 14 euro. Gemiddeld zijn twee bussen voldoende.

PUR schuim

Radiatoren waterzijdig inregelen

Besparing 10-25 %. Zie ook het artikel Fors besparen op je gasverbruik

Radiator folie.

Stralingswarmte beter richten

Voor het optimaal verwarmen van een ruimte dient een radiator eigenlijk maar naar een kant te stralen. Door het plaatsen van radiatorfolie wordt de warmtestraling naar de muur waarop de radiator bevestigd is met 70% tot 90% verminderd. De reflecterende werking van de folie zorgt ervoor dat meer warmtestraling  wordt gebruikt voor het verwarmen van de ruimte. Tegenwoordig bestaat er ook HR-radiatorfolie, deze reduceert de warmtestraling tot 96%. Besparing Het rendement van radiatorfolie is zeer hoog. De besparing per vierkante meter per jaar is afhankelijk van het type buitenmuur. Type buitenmuur Besparing gas in m3 Uitstootvermindering per jaar Steensmuur ongeïsoleerd 35 m3 62,3 kg Spouwmuur ongeïsoleerd 25m3 44,5 kg Spouwmuur gevuld 10m3 17,8 kg Zeer goed geïsoleerd muur 4m3 7,12 kg

Gebruik radiator folie

Bron: Samen energie besparen met particuliere beleggers in vastgoed

Solar tuinverlichting

Vaak is tuinverlichting niet bedoeld om een tuin echt te verlichten maar meer om wat sfeer te creëren of om niet in een donker gat te hoeven kijken. Led Solar verlichting is dan een leuk alternatief. De lampen zijn goedkoop, een kleine lamp vanaf 5 euro, een lamp om een pad te verlichten voor ongeveer 20 euro.  De lampen branden 4-6 uur per nacht en gaan ongeveer 3 jaar mee voordat de accu vervangen moet worden.

Maatregelen die niets kosten

In dit hoofdstuk diverse maatregelen om energie te besparen die niets anders kosten dan wat tijd of een wat ander gedrag.

Waterkoker of fluitketel

Een elektrische waterkoker is zuiniger met energie omdat de elektrische energie voor 100% omgezet wordt in warmte in het water. Een fluitketel warmt indirect op. Bron: www.newnrg.nl. Zie ook de praktijk test in het artikel Fluitketel of waterkoker?

Senseo duurzaam

Een Senso systeem maar ook espresso machines werken met een tank water die volledig op temperatuur wordt gebracht en gehouden tijdens en na het koffiezetten.

In een Senseo apparaat past 1.2 liter water. Zet je twee kopjes koffie dan is dit ongeveer 0.5 liter water. Er wordt dus  0.7 liter water opgewarmd wat niet gebruikt wordt. Dit extra water opwarmen naar 80 graden kost ongeveer 65 watt aan energie. Daarnaast gaat er veel warmte verloren omdat het apparaat het water warm blijft houden.

Per koffierondje kom je zo op al gauw 75 watt aan extra energie.

Oplossing

Vul de tank met genoeg water voor de koffie die je nodig hebt en haal na het zetten van de koffie de stekker uit het stopcontact.

Philps senseo

Ketel temperatuur instellen

Veel CV ketels staan op een hoge afgifte temperatuur ingesteld. Een moderne HR ketel levert echter alleen zijn optimale prestatie als deze zogenaamd condenserend is ingesteld. Het HR principe bestaat immers uit het onttrekken van warmte uit de rookgassen van de ketel.

Oplossing

Een goede stap is om een ketel op een afgifte temperatuur van 60 graden of minder in te stellen.

Ook kan een installateur het vermogen van de ketel vaak terugdraaien. Zie ook het artikel Fors besparen op je gasverbruik.

Ontkalken

Het ontkalken van toestellen (elektrische boiler, koffiezetapparaat, waterkoker)

Toestellen waarop zich een kalklaag bevindt werken minder goed en verbruiken meer elektriciteit dan gereinigde toestellen.

Oplossing

Met huishoud azijn koffiezetapparaat, strijkijzer e.d. ontkalken.

Strijkijzers hebben vaak een kalkstaafje wat in azijn gezet kan worden om dit schoon te maken.

Een koffiezet apparaat ontkalk je door een keer een tank te vullen met schoonmaak azijn en dit door te laten lopen. Daarna nog een keer met schoon water.

Voor de wasmachine geldt: 1 keer per maand leeg laten draaien op 60 graden met 1-3 liter schoonmaak azijn.

Achterkant koelkast en diepvries schoonmaken

Een stoflaag achterop koelkast op diepvries zorgt voor onnodig meerverbruik.

Oplossing

Het reinigen van de buisjesrooster aan de achterkant van de koelkast of diepvrieskast.

Besparing tot 12 euro per stuk per jaar

Diepvriezer ontdooien

Een diepvriezer met een ijslaagje van 2mm verbruikt al ongeveer 10% meer energie.

Vaak is een ijslaag al gauw 5 mm dik en dan loopt het meerverbruik op tot 20-25%.

Oplossing.

Vier keer per jaar ontdooien. Als de diepvries weer vlug ijs vormt sluiten de rubbers waarschijnlijk niet goed en moeten deze vervangen worden.

Gemiddelde besparing van 9 euro per jaar.

Je verliest veel energie met een aangevroren diepvries

Stekkers van opladers niet in stopcontacten laten zitten

Opladers van b.v. GSM toestellen blijven energie verbruiken ook als het apparaat waar zij voor dienen niet is aangesloten. Dit is te merken doordat de oplader warm blijft. Het totale verbruik van dergelijke opladers is ergens tussen de 10 en 17% per jaar. Bron: Het elektrisch verbruik doorgelicht – Habitos

Oplossing

Door na het gebruik een oplader uit een stopcontact te halen kan het nodige bespaard worden.

Thermostaat een graad lager zetten

Door de thermostaat een graad lager te zetten bespaar je ongeveer 7% op je energiekosten voro verwarmen. Bron: Huize Avelon: Warm blijven zonder de verwarming hoger te zetten

Zet de thermostaat een graad lager

Thermostaat ’s nachts lager zetten

In het artikel Nachtverlaging rendeert wel van Arie Groeneveld is uitgebreid aangeven dat er ook met vloerverwarming er een behoorlijke besparing te behalen is als de thermostaat 1 a 2 uur voor het naar bed gaan 4 graden lager wordt gezet.

De totale energie besparing is dan ongeveer 14%. Uiteraard is nachtverlaging met radiatoren nog veel interessanter. Omdat deze sneller opwarmen kan zelfs gekozen worden voor een lagere nachttemperatuur  waardoor de besparing nog wat groter kan worden.

Gordijnen dicht

De isolerende werking van glas is zeer beperkt. Zelf HR++ glas heeft een isolatiewaarde van ongeveer Rc 2. Extra isolatie loont dus de moeite.

Oplossing

Door ’s avonds de gordijnen dicht te doen bespaar je ongeveer 10% op je stookkosten!

Bron: Warmte-isolatie – Wikipedia

Sluit ’s avonds je gordijnen

De gordijnen moeten dan wel een dichtgeweven voering hebben en tot op de vensterbank of grond hangen.

De juiste pan gebruiken

Gebruik een pan die past bij de gaspit of kookplaat. Een te kleine pan laat onnodig warmte verloren gaan.

Radiatoren ontluchten

Lucht in de leidingen of in de radiatoren verhindert de warmteafgifte.

Bij waterradiatoren die aan de bovenkant koud aanvoelen of waaruit borrelende geluiden komen, bevindt zich lucht in het circuit.

Ontluchten is in dat geval noodzakelijk om een optimale warmteafgifte te garanderen

Thermoststaat

Zet de kamerthermostaat een uur voor vertrek of voor het slapen gaan op 14 graden. Het huis koelt dan niet teveel af en kan ’s ochtends zonder veel extra energie weer opwarmen.

Besparing: ongeveer 35 euro per jaar.

Ventileren

Verse lucht is sneller warm. Elke dag ramen en deuren een kwartier open zetten lijkt pure verspilling. Maar ventilatie is heel belangrijk. Door koken, douchen, wassen en ademhalen ontstaat er dagelijks 10 tot 15 liter vocht in huis. Ventileren zorgt voor verse lucht, die sneller opwarmt dan ‘vervuilde’ lucht. U bespaart zo meer warmte dan u weg ventileert.

Besparing: ongeveer 35 euro per jaar

Radiator

De radiator van uw centrale verwarming straalt warmte uit. Een bankstel, of gordijnen, pal voor de radiator houdt de straling tegen en vermindert de verspreiding van warmte.

Verbruik per apparaat

Niet alle apparaten van dezelfde soort gebruiken evenveel elektriciteit. En niet ieder huishouden gebruikt een apparaat even vaak. De hieronder gegeven cijfers gaan uit van een gemiddeld apparaat bij een gemiddeld gebruik.

De term kWh (kilowattuur) wordt gebruikt om aan te geven hoeveel elektriciteit een apparaat per uur gebruikt. Om te bepalen hoeveel elektriciteit een apparaat gebruikt, kunt u op het apparaat zelf, of in de gebruiksaanwijzing kijken wat het vermogen is. Het vermogen van een apparaat wordt uitgedrukt in Watt (W) of kiloWatt (kW = 1000 Watt). Het energieverbruik wordt uitgedrukt in de hoeveelheid energie per uur dat het apparaat nodig heeft om arbeid te verrichten. Een apparaat met een vermogen van 1000 Watt dat een uur aan staat (arbeid verricht), verbruikt per uur 1000 Wh of 1 kWh.

Apparaat

Gemiddeld jaarverbruik in kWh en Gemiddelde jaarkosten bij € 0,22 per kWh (Maart. 2010)

• Waterbed 734 kWh, € 161,-
• Wasdroger 599 kWh, € 131,-
• Verlichting 540 kWh € 118,-
• Kooktoestellen 55 – 530 kWh € 12,- – € 116,-
• Elektrische boiler (80 -100 liter) 495 kWh € 109,-
• Koel/vrieskast 2-deurs 462 kWh € 101,-
• Diepvrieskist 380 kWh € 84,-
• Koelkast met vriesvak 286 kWh € 63,-
• Wasmachine 231 kWh € 51,-
• Vaatwasmachine 305 kWh € 67,-
• CV-pomp (moderne ketel) 150 kWh € 33,-
• Computer 146 kWh € 32,-
• Televisietoestel 138 kWh € 30,-
• Video 108 kWh € 24,-
• Koffiezetapparaat 80 kWh € 18,-
• Stofzuiger 154 kWh € 34,-
• Audioapparatuur (midiset) 52 kWh € 12,-

Apparaat en gemiddelde besparing bij uitschakeling stand-by

• Lader elektrische tandenborstel (11 kWh)
• Lader kruimeldief (13 kWh)
• Batterij/accu-oplader (5 kWh). De oplader blijft stroom verbruiken, ook zonder apparaat of als apparaat vol is. Haal de stekker uit het stopcontact als er niet opgeladen hoeft te worden.
• Halogeenlamp (5 kWh)
• Babyfoon (6 kWh). De transformator blijft stroom verbruiken, ook als apparaat of lamp uit staat en de stroom dus niet hoeft te worden ‘getransformeerd’ naar het juiste vermogen. Haal de stekker uit het stopcontact.
• Versterker (42 kWh)
• Tuner (19 kWh)
• Cassettedeck (25 kWh)
• CD-speler (23 kWh)
• DVD-speler (61 kWh)
• Televisie (64 kWh). Zolang er een lampje brand verbruikt het apparaat stroom en kan dan met de afstandsbediening bediend worden. Als het apparaat echt uit staat kan het niet meer met de afstandsbediening bedient worden. Soms kan dit alleen door de stekker uit het stopcontact te halen.
• Computer (94 kWh). Sluit de programma’s af voor u de stekker uit het stopcontact haalt of de stekkerdoos uit zet. Dit is beter voor de harde schijf.
• Printer en scanner (45 kWh). Haal de stekker uit het stopcontact of sluit aan op stekkerdoos met aan/uitknop.
• Fax/modem (43 kWh). Haal de stekker uit het stopcontact als u niet bereikbaar hoeft te zijn.
• Espresso-apparaat (26 kWh). Haal de stekker uit het stopcontact of sluit aan op stekkerdoos met aan/uitknop.
• Koffiezetapparaat (1 kWh). Warmhoudplaatje blijft warm. Koffie kan in thermoskan warm gehouden worden.
• Kookplaat en oven (ook gasoven met stekker, 10 kWh)
• (Combi) magnetrons (35 kWh). Vaak is een lampje of een display met de tijd te zien. Dit verbruik is te voorkomen door een schakelaar aan te brengen tussen het stopcontact en de stekker. Bij inbouw-apparaten zal het lastig zijn dit stand-by verbruik te voorkomen omdat de stekker moeilijk te bereiken is.

Totale besparing 528 kWh per jaar
Kosten besparing € 116 per jaar

Bron: consumentenbond

---

Jerry Pieters, mijn eigen website www.energiebewust.biz

Gerelateerde artikelen

• Andere artikelen over energie besparing

bron: OliNo

Een opmerkelijk initiatief in tijden dat politieke partijen zich vooral tegen elkaar afzetten. Commissies van een groot aantal partijen presenteren vandaag in Den Haag een gezamenlijk voorstel: Nederland krijgt nieuwe energie. Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals zon en wind, zo luidt de belangrijkste conclusie. Een Deltawet Nieuwe Energie moet deze doelstelling wettelijk borgen en tot nationale prioriteit verheffen.

Nederland krijgt nieuwe energie

Vanwege het nationale belang hebben de partijcommissies voor duurzame ontwikkeling van CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid, SGP en VVD in de afgelopen maanden het initiatief genomen voor een partijoverstijgend voorstel voor een versnelde energietransitie. Het rapport, waaraan wetenschappers en deskundigen uit de energiewereld zoals McKinsey & Company, Boston Consulting Group, KEMA, CE Delft, UCAD en PBL hebben meegewerkt, is vandaag aangeboden aan de fractievoorzitters van de betreffende partijen.

Volledig hernieuwbare energie in 2050

Het rapport stelt dat ons land snel nieuwe energie nodig heeft voor welvaart en welzijn in de 21e eeuw, vanwege de aanzienlijke economische en ecologische risico’s van onze huidige energiehuishouding. Onze huidige energiebronnen zoals olie en gas kunnen niet blijven voorzien in de stijgende energievraag in de wereld, met prijsstijgingen en recessies tot gevolg. Een volgend kabinet moet daarom de omschakeling naar hernieuwbare energie tot nationale prioriteit verheffen en met veel ambitieuzere doelstellingen dan tot nu toe. Bij een jaarlijkse energiebesparing van 3% en een jaarlijkse groei in hernieuwbare energie van 7%, is een volledig hernieuwbare energiemix in 2050 haalbaar. Volgens deskundigen is techniek daarbij niet zozeer het probleem en is het vooral de uitdaging om de juiste maatschappelijke en economische voorwaarden voor deze omslag te creëren.

Verklaring van Utrecht

Het rapport van de samenwerkende partijcommissies is samengevat in de zogenoemde Verklaring van Utrecht, waarin een tiental concrete maatregelen wordt bepleit. Meest opmerkelijke aanbeveling is de onmiddellijke bouwstop voor nieuwe conventionele centrales. Deze zullen de gewenste omslag naar hernieuwbare energie voor de komende decennia op voorhand ernstig vertragen. Een andere maatregel is de oprichting van een Nationaal Energie Investeringsfonds door de overheid, banken en pensioenfondsen om de financiering van energiebesparende maatregelen en investeringen in opwekking van hernieuwbare energie laagdrempelig te maken.

Strategische voordelen van versnelde transitie

De voorgestelde versnelling van de energietransitie biedt volgens de partijcommissies belangrijke strategische voordelen door ontkoppeling van de olieprijs, verbetering van onze internationale concurrentiepositie, nieuwe innovatieve werkgelegenheid en een gezonder leefmilieu. Het voorstel mag inmiddels rekenen op brede steun waaronder die van de brancheorganisaties UNETO‐VNI, EVO en CleanTech Holland. Ook het onafhankelijke Regie Orgaan EnergieTransitie, dat VROM en EZ helpt bij hun streven naar een duurzame energiehuishouding, beveelt het plan aan. De Verklaring van Utrecht en het volledige rapport zijn te downloaden via de website van de samenwerkende partijcommissies www.duurzaamheidsoverleg.nl.

Meer informatie

Deltaplan Nieuwe Energie (pdf)
Lijst van aanbevelingen (pdf)
Verklaring van Utrecht (pdf)

bron: OliNo

In dit artikel ga ik in op de mogelijkheden tot energiebewust verbouwen en de keuzes die ik hierin gemaakt heb. In 2009 hebben wij de keuze gemaakt om een grote verbouwing te doen en niet te gaan verhuizen. Ook ga ik in op energieverbruik van woningen, wat is “normaal”en wat is zuinig te noemen.

Inleiding.

In 2001 kochten wij ons huis, vlakbij Arnhem een twee onder een kap van toen net 4 jaar oud. Op dat moment nog veel te ruim voor ons, we waren nog met z’n tweeën. Na de geboorte van onze zoon en dochter bleek in 2008 dat het ooit zo ruime huis in de toekomst toch te klein zou gaan worden. We hadden twee slaapkamers samen gevoegd en onze zoon sliep op de halve zolder. Natuurlijk hadden we de zolder helemaal kunnen gebruiken voor een kamer voor onze zoon maar dan zou mijn vrouw haar kamer kwijt zijn geweest. Ook beneden wilden we meer ruimte hebben. Het zou dus verhuizen of verbouwen moeten worden. Al vlug bleek dat verbouwen veel gunstiger zou zijn. Voor onze wensen zouden we het dubbele kwijt zijn geweest als we nieuw of bestaand zouden kopen dus het werd een forse verbouwing.

Uitzoeken

We wisten al heel vlug wat we wilden, de garage en het er achter aangebouwde kantoor zouden moeten verdwijnen, hiervoor zou een kantoor aan de voorkant moeten komen en een flinke uitbouw van de woonkamer hier meteen achter. Hierop dan een schuine kap met aan de achterkant een dakkapel zodat er ruimte zou zijn voor een grote slaapkamer en een bergruimte.

Nu begon het verdere uitzoeken. Omdat ik zelf een verleden in de elektrotechniek, installatietechniek heb wou ik niet alles aan een architect en een aannemer overlaten. Mijn ervaring en idee was dat architecten vooral bedachten wat ze zelf mooi vonden (ervaringen genoeg gehad) en dat de aannemers vooral goedkoop wilden bouwen. Er zullen uiteraard genoeg goede aannemers en architecten zijn maar ik wilde vooral veel zelf doen.

Ik ben toen begonnen met het bestuderen van het bouwbesluit op www.bouwbesluitonline.nl

Niet echt makkelijke kost maar voor mij wel te doen. Ik kwam er toen achter dat er wel de nodige eisen worden gesteld maar dat er veel meer haalbaar is. Via het internet ben ik toen gaan kijken naar bouwmaterialen en hun eigenschappen. Pas op dat moment kwam ik er achter dat de voor nieuwbouw geldende EPC van 0.8 eigenlijk een lachertje is. Het zou best mogelijk zijn om veel lager uit te komen dat dit en mijn streven werd om te kijken wat het minimale haalbare zou zijn.

Op de site van Senter Novem (nu agentschap NL) kwam ik in aanraking met de trias energetica.

Deze zegt:

1. Beperk de vraag naar energie door toepassen van vraagbeperkende maatregelen;
2. Gebruik zoveel mogelijk duurzame energiebronnen om de energie die nog nodig is op te wekken;
3. Zet efficiënte technieken in om het resterende energieverbruik op te wekken.

Ook via de site van Senter Novem vond ik wat oplossingen waarmee ik mijn verbruik van energie kon beperken. Naast het zo goed mogelijk isoleren zouden dit ook de nodige technische maatregelen worden. Met een EPC rekentool die ook op de site te vinden was kwam ik tot een theoretische EPC voor mijn huis na verbouwing van 0.3 dus ruim 60 % onder de geldende nieuwbouwnorm. Wat het voor mij extra interessant maakte was dat ik zonder de stadsverwarming zou kunnen die toch wel erg veel geld bleek te kosten.

Hierna begon het grote zoeken wat ik wilde eigenlijk alles doen wat er maar mogelijk was dit waren:

• Optimale isolatie
• Warmtepomp
• Zonneboiler
• Douchewater WTW
• Balans ventilatie
• PV panelen
• Overig verbruik beperken.

Over de warmtepomp en balansventilatie heb ik eerder al geschreven.

Isolatie

Isolatie was van belang voor een aantal delen:

• Muurisolatie
• Dakisolatie
• Vloer isolatie
• Fundering
• Glas en kozijnen
• Kierdicht bouwen

De isolatiewaarde van isolatie materiaal wordt uitgedrukt in een Rd (R Declared) waarde. Hoe hoger hoe beter. Voor nieuwbouw is minimaal een RC van 2.5 voor de totale combinatie van een bouwdeel vereist. Dit is dan bijvoorbeeld voor een buitenmuur de binnen en buiten muur met isolatie, spouwanker en lucht openingen.

Muur isolatie

Op het gebied van muurisolatie waren er de nodige ontwikkelingen. Het veelgebruikte glas en steenwol wordt eigenlijk alleen maar gebruikt omdat het zo goedkoop is. Ik wilde een zo goed mogelijke isolatie en dat zou betekenen dat er minstens 20 cm glaswol nodig zou zijn. Gelukkig waren er ook alternatieven. Alleen PIR isolatieplaat bleek echt geschikt. Een 12 cm dikke plaat isoleert 2x zo goed als een even dikke glaswol plaat. Hierdoor kon de muur een normale dikte houden.

Uiteindelijk koos ik voor de platen van Ecotherm, deze zijn goed en schoon te verwerken en ook goed kierdicht te krijgen.

Gevel isolatie (glaswol 12cm Rd 2.5)

Dakisolatie

Schuine daken worden meestal gemaakt uit een samengestelde plaat waarop aan de buitenkant de pannen kunnen worden gelegd. Aan de binnenkant is de plaat al vaak compleet afgewerkt. Als isolatie materiaal kiest de fabrikant voor glaswol of schuim (wat beter isoleert) Ik wilde de dikst mogelijke plaat gebruiken. Dit bleek een Rd4,5 te zijn.

Vloerisolatie

Een vloer kan gemaakt worden door beton te storten op isolatiemateriaal waarbij er geen kruipruimte is of een bouw met kruipruimte. Hier kan dan gebruik gemaakt worden van prefab platen of een zogenaamde systeemvloer (broodjesvloer) waarbij er betonnen balken worden gelegd met hiertussen styropor broodjes. Hierover komt dan een dunne laag beton. Ik wilde graag een kruipruimte hebben dus het zou een systeemvloer moeten worden. De broodjes waren leverbaar tot Rd 5.0 en maar nauwelijks meer te kosten dan een standaard Rd 2.5 exemplaar.

Fundering

Elke zware bouwconstructie moet ene fundering hebben om te voorkomen dat deze wegzakt in de ondergrond. Deze fundering bestaat uit beton wat afhankelijk van de ondergrond op het zand op op funderingspalen gestort wordt. Om het beton tijdens het storten niet te laten weglopen gebruikt de aannemer een “kist” vaak bestaat deze uit planken en folie waarin het beton gestort wordt. Na het storten  en harden van het beton wordt deze dan verwijderd. Een alternatief is de zogenaamde “verloren bekisting” deze blijft achter in de grond.

Deze verloren bekisting wordt gemaakt van styropor en heeft een eigen Rd van 2.5. Hiermee wordt verkomen dat kou uit de grond rond de fundering de fundering bereikt en zo dus de daarop liggende vloer met binnenmuur kan afkoelen. Hier heb ik dus voor gekozen omdat de meerkosten minimaal zijn.

Glas en kozijnen

Via het glas en de kozijnen gaat veel warmte verloren.

Enkel glas is natuurlijk rampzalig en mag daarom ook niet meer gebruikt worden. Ook gewoon dubbel glas zonder gasvulling wordt niet meer gebruikt.

Het meest ideale zou drievoudige beglazing zijn maar de prijs… Het was nog net niet drievoudig geprijsd maar toch dermate duur dat het nooit de investering waard zou zijn. Wel was er een hoop te winnen door te kiezen voor dubbel glas met een Ug van1.1. Bij glas geldt dat een lagere Ug beter is. Dit isoleerde 40% beter dan het HR+ glas in de rest van het huis.

Ook de kozijnen verliezen warmte. Standaard staal en aluminium voldoet niet aan de eisen van het bouwbesluit en wordt dus niet meer gebruikt. Zelf wilde ik minimaal onderhoud, goede isolatie en voldoende inbraakwerendheid. Hout en kunststof bleven over. Een goed kozijn is stevig dus voldoende inbraakwerend. Hout vraagt regelmatig schilderen, kunststof alleen een doekje. Hout kan verbrand worden na vervanging, kunststof kan eenvoudig omgesmolten worden en opnieuw worden gebruikt. Kunststof bleek echter veel beter te isoleren doordat profielen gebruikt worden met luchtkamers. Ook hebben deze kozijnen dubbele afdichting rubbers om optimaal luchtdicht te zijn.

Een alternatief zouden isolerende houten kozijnen zijn geweest. Hiervan is echter weinig kennis beschikbaar in Nederland en ze bleken fors duurder te zijn.  Het werden dus kunststof kozijnen en een kunststof voordeur.

Kierdicht bouwen

Om de warmte beter binnen te houden moest het huis ook beter kierdicht zijn. Vooral de aansluitingen tussen dak en muur isolatie moesten optimaal zijn.  Dit was vooral iets waar ik tijdens de bouw op zou moeten letten.

Om offertes te kunnen opvragen heb ik schetsen met maten gemaakt van de verbouwing.

Daarna heb ik eisen opgesteld waaraan de offertes moesten voldoen zoals detail prijzen per onderwerp, extra energiebesparende adviezen en materialen en de prijs

Dit alles heb ik samengevoegd tot een bestek van 20 pagina’s waarmee ik bij vier aannemers offertes heb aangevraagd.

De selectie en de vergunning

Op de offerte aanvraag kwamen vier offertes terug. Ik wilde alleen de ruwbouw laten doen en zou zelf al het andere laten doen.

Uiteindelijk heb ik een aannemer gekozen waarmee ik in zee ben gegaan. Via deze aannemer heb ik ook al het teken en rekenwerk laten doen voor de bouwvergunning.

Ik ben zelf naar de welstandscommissie gegaan voor het eerste deel van de offerte aanvraag. Na ongeveer 5 minuten over mijn aanvraag te hebben gesproken hebben we hierna nog een uurtje zitten praten over energiebewust bouwen en verbouwen. Met een kleine aanpassing was het ontwerp akkoord en kon het rekenwerk voor de bouwvergunning worden gedaan. Ook de bouwvergunning zelf en de ontheffing op het bestemmingsplan verliepen zonder problemen, geen bezwaren en binnen de normale termijn de vergunning rond. We konden dus gaan bouwen.

De totale bouw zou ongeveer vijf maanden gaan duren. Eerst zelf een maand slopen en voorbereiden, hierna 10 weken werk voor de aannemer en daarna zelf 6 weken afbouwen. De aannemer zou ruwbouw en stuckwerk gaan doen, ik zelf alle installatiewerk, binnenmuren, plafonds , balansventilatie en afwerking. De warmtepomp en de zonneboiler zouden door de installateur worden gedaan. In een later stadium dan nog de PV panelen

De bouw

Het begon met het zelf slopen van de garage en het er achterliggende kantoor.

Het slopen van garage en het kantoor

Na 20 kubieke meter puin en 6 kuub overig afval waren de garage en het kantoor verdwenen en kon de aannemer de fundering weghalen. De garage stond op de zelfde vloerplaat en fundering als het huis. De vloer was dus al geïsoleerd en kon daar dus wel blijven zitten.

Slopen van de oude fundering tot anderhalve meter diep

Nadat de grond bouwrijp was konden de funderingspalen en de geïsoleerde verloren bekisting de grond in. Deze werd voorzien van het nodige betonijzer en gevuld met beton.

De volgende dag al kon begonnen worden met de systeem vloer.

De balken werden gelegd en de broodjes konden er tussen. Door de vorm van de broodjes ontstaat een aansluitend geheel wat volledig geïsoleerd is.

Een broodje styropor

Nadat alle broodjes gelegd waren kon de toplaag beton gestort worden en was de vloer klaar.

Vloer storten

Na het storten van de vloer begon het opbouwen van de binnenmuur.

Deze bestaat uit een kalkzandsteen binnenmuur en witte breuksteen voor de buitenmuur in dezelfde stijl als de bestaande woning. De binnenmuur had ook uit isolerende gasbeton kunnen zijn maar dan was deze 20cm dikker geworden voor voldoende draagkracht. Poriso steen had gekund maar dit was in afwerking veel duurder geworden omdat hier meer stucwerk voor nodig is.

De Ecotherm platen werden in verband op de binnenmuur gezet. Alle openingen zijn met PUR dichtgemaakt.

Een mooie glimmende muur

Na het afwerken van de buitenmuur was het tijd voor het dak.

De dakplaten en de (prefab) dakkapel werden op hun plaats gehesen. De aansluitingen tussen de dakplaten en de wandisolatie werden helemaal dicht gemaakt met PUR en de isolatieschil was klaar.

Hierna kwamen de kunststof kozijnen en het glas. Deze zijn in houten stelkozijnen gezet en afgedicht met compriband en pur. Hierdoor sluiten zij naadloos aan op de overige isolatie

Na het stucwerk was de aannemer klaar en kon het afwerken beginnen.

In de woning was ik intussen al bezig geweest met de balansventilatie en het verbouwen van de badkamer. Hierin in een douchewater WTW opgenomen die het afvalwater uit de douche gebruikt om het koude water al voor te verwarmen. Over de Douche WTW in een later artikel meer.

Het afwerken en het verdere installatiewerk bestond uit het plaatsen van de warmtepomp met de vloerverwarming en de zonneboiler. In de laatste maand zijn deze geïnstalleerd.

Vloerverwarming

Plaatsen van de zonnecollector

Het energieverbruik van woningen.

Het energieverbruik van een woning is van veel zaken afhankelijk.

De EPN norm is een poging om woningen met elkaar te kunnen vergelijking. Hierbij wordt gerekend met de zogenaamde verliesoppervlakten (muren, glas, kozijnen enz) Dit levert een theoretisch energieverbruik op wat rekening houdt met balansventilatie, verwarming systeem, afgifte systeem maar ook PV panelen. Over de juistheid van de normen valt te twisten maar het is wel een middel om woningen te vergelijken.

Vergelijken op verbruik is iets moeilijks. Om te beginnen verschillen woningen daar door te veel. Een 2 onder een kap kan 350 kubieke meter bruto zijn maar ook 800 kubieke meter aan netto woonruimte. Er is wel een standaard tabel van het Nibud voor de gemiddelde woning per soort.

Deze staat hier onder.

Stroomverbruik
naar grootte huishouden
Aantal personen	1	2	3	4	5
Gemiddeld gebruik	2323	3323	3820	4565	5282
in kWh per jaar
*Nibud peildatum 2009
Gasverbruik naar woningtype	Gemiddeld verbruik per jaar
Woningtype	2009	2008
Vrijstaande woning	2516 m3	2210 m3
2-onder-1-kap	1733 m3	1473 m3
Hoekwoning	2079 m3	1750 m3
Tussenwoning	1469 m3	1262 m3
Flat	845 m3	808 m3
Totaal gemiddeld	1576 m3	1346 m3
Peildatum 2009/2008

Wat hierin opvalt, is dat de verschillen fors zijn. Niet alleen per type woning maar ook per jaar door de verschillende temperatuur (vooral in de winter) het geeft echter wel een uitgangspunt.

Ook het gedrag is van grote invloed. Een gezin met twee kinderen verbruikt meer energie dan twee personen in dezelfde woning die beide de hele dag werken.

Mijn situatie

Voor mijn eigen woning heb ik puur uit nieuwsgierigheid een EPN berekening laten maken. Het huis voldeed vooraf aan een EPN van 1.0.

Na invoering van alle maatregelen dus nadat de PV panelen geplaatst zijn is dit gedaald naar 0.29.

Aan energie voor verwarming verbruik ik naar verwachting 2100 KWh per jaar.

Door de COP van de warmtepomp die nu 5.7 is komt dit in aardgas met een HR ketel neer op ongeveer 1408 kubieke meter per jaar. Dit in een extreem koude winter.

Hierbij komt nog ongeveer 400KWh aan elektriciteit voor het warme water voor het deel wat de zonneboiler niet levert.

Ons overige elektriciteitsverbruik is nu ongeveer 3500 KWh per jaar. Nadat de koelkast en diepvries vervangen zijn verwacht ik nog ongeveer 2300 KWh te verbruiken.

Ons totale energieverbruik is dan ongeveer 4800 KWh per jaar. De PV brengt hiervan ongeveer 2700 KWh op waardoor onze afname van groene energie op 2100KWh per jaar blijft steken.

Financieel

Financieel is alles de moeite waard geweest. Ik heb een SDE 2009 voor de PV panelen gekregen en de afname van energie is straks al minder dan de vaste teruggave REB.

Totaal betekent dit dat ik netto meer terugkrijg dan ik betaal en dat mijn oude energierekening van 230 euro per maand inclusief stadsverwarming volledig verdwijnt. In plaats daarvan betaal ik nog ongeveer 9 euro per maand inclusief vastrecht. De SDE teruggave van ongeveer 550 euro kan ik dan gebruiken om de helft van de extra hypotheek van te betalen. Doordat mijn energie rekening per jaar ruim 2600 euro lager wordt kan ook de rest van de rente betaald worden en blijft er genoeg voor de afschrijving in ongeveer 17 jaar over.

Conclusie

Alle extra maatregelen betalen zichzelf terug. Onze CO2 voetafdruk is 0 omdat alle elektriciteit groen wordt ingekocht. We zijn weliswaar nog niet zelfvoorzienend maar er is nog wat extra ruimte voor PV. Mogelijk dat dit in de toekomst nog benut gaat worden. Bij de huidige maatregelen blijft de maandlast gelijk en kan het geheel (techiek, extra isolatie en glas) in 17 jaar worden afgeschreven. Bij de verwachte langjarige prijsstijging van 8% per jaar is dit na 9 jaar het geval. Een toekomstig stijgen van de energieprijzen zal mij minder raken, ik neem immers maar heel beperkt energie af.

Jerry Pieters, mijn eigen website www.energiebewust.biz

Gerelateerde artikelen

• Ervaringen met de warmtepomp
• Aanleg en ervaringen met balansventilatie

bron: OliNo

Balansventilatie kan mits goed ontworpen en aangelegd tot 30% van de benodigde energie voor verwarming besparen. Helaas zijn er nogal wat valkuilen die de installatie niet eenvoudig maken.

Na mijn artikel over de installatie van onze warmtepomp ga ik in dit artikel in op het zelf aanleggen van balansventilatie. In mijn geval was de installatie redelijk eenvoudig omdat ik door een verbouwing op veel plaatsen leidingen eenvoudig weg kon werken.

Het belang van ventilatie

Ventilatie is een absolute noodzaak, Een persoon heeft ongeveer 25 kubieke meter verse lucht per uur nodig. Bron: Bouwbesluit 2003

Daarnaast bevind zich in een nieuw gebouwd huis minimaal 4000 liter vocht en stoot een gemiddeld gezin ongeveer 12 liter vocht per dag uit Bron: Voorkom vocht in huis

Naast vocht zijn er ook nog andere redenen die ventilatie noodzakelijk maken. Alle bouwmaterialen stoten radon gas uit. Jaarlijks sterven in Europa ongeveer 20000 mensen aan longkanker veroorzaakt door radongas. Bron: Radongas in woningen verhoogt kans longkanker bij rokers

Tenslotte bevinden zich in de lucht bacteriën en schimmels. Alleen door continue ventileren is de concentratie van deze schadelijke stoffen laag te houden.

Verschillende ventilatie systemen

In hoofdzaak worden er drie soorten van ventilatie onderscheiden. Dit zijn de natuurlijke ventilatie, natuurlijke toevoer met mechanische afvoer, gebalanceerde ventilatie en vraag gestuurde hybride ventilatie. Elk van deze systemen heeft haar eigen voor en nadelen, daarom beschrijf ik ze hieronder.

Natuurlijke ventilatie

Bij natuurlijke ventilatie wordt zowel de toevoer als de als de afvoer van ventilatielucht via ramen, ventilatieroosters en kanalen geregeld. Het voordeel hiervan is dat het systeem bekend is bij gebruikers, er geen elektriciteit voor ventilatoren nodig is en het systeem zelf weinig geluid produceert. Dit systeem heeft als belangrijkste nadeel dat de ventilatie kans geeft op tocht bij harde wind en bij windstilte nauwelijks nog ventileert.

Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer

Het systeem van natuurlijke toevoer en mechanische afvoer van lucht wordt al sinds midden jaren ‘70 toegepast in Nederland. Via luchtroosters en klepramen komt verse lucht naar binnen in de kamers en deze wordt weer afgezogen via ventielen op de badkamer, toilet(en) en de afzuigkap.

Voordelen hiervan zijn de eenvoud van het systeem terwijl de ventilatie toch goed beheersbaar is. Als de installatie goed ontworpen is zijn vooral de vocht- en geurafvoer uit keuken en sanitaire ruimten redelijk goed gegarandeerd.

Nadelen zijn dat de luchttoevoer afhankelijk is van de bewoners die roosters kunnen sluiten en de kans bestaat dat bepaalde ruimten te weinig worden geventileerd. Ook is er kans op tocht langs gevels, geluidshinder van de ventilator of geluid van buiten en er is elektriciteit nodig voor de ventilator motor

Gebalanceerde ventilatie (mechanische toe- en afvoer)

Een  gebalanceerde ventilatie bestaat uit een ventilatieunit, voorzien van twee ventilatoren, een warmteterugwinunit (WTW) en twee systemen van kanalen voor de aanvoer van verse lucht en de afvoer van vervuilde lucht. De WTW-unit is geïntegreerd in de ventilatie-eenheid opgenomen. Toevoer van de buitenlucht gebeurt door aanzuiging via een ventilator, via een kanalenstelsel naar de slaapkamers en de woonkamer. Deze lucht wordt voorverwarmd door de WTW-unit.

De afvoer van de ventilatielucht uit keuken, badkamer en toiletten gaat via een kanalenstelsel met behulp van de tweede ventilator. De hoeveelheid toe- en afvoerlucht wordt in een balans gehouden door het regelsysteem van de unit. Als een kanaal dus vervuilt raakt waardoor er dus minder lucht door heen kan zal de betreffende ventilator dus sneller gaan draaien om de balans te bewaren.

Voordelen zijn goede beheersbaarheid en regelbaarheid, comfortabel, energiebesparing door warmteterugwinning, geen geluid van buiten en door de standaard filters wordt aanvoer van mogelijk verontreinigde buitenlucht voorkomen. Je krijgt dus minder stof in huis en met een pollenfilter ook geen pollen. Daarbij komt nog dat op warme dagen lucht van buiten rechtstreeks aangezogen kan worden om zo te kunnen koelen.

Nadelen van dit systeem zijn de geluidproductie van kast en ventielen als het geheel niet zorgvuldig ontworpen wordt, extra ruimte beslag door grote kasten en dikke leidingen en de benodigde energie voor de ventilatoren

Vraaggestuurde hybride ventilatiesystemen

Voor de natuurlijke toevoer van ventilatielucht zijn speciale ventilatiesystemen ontwikkeld, die, afhankelijk van de omstandigheden, de capaciteit kunnen aanpassen. Deze systemen maken gebruik van natuurlijke toevoer en mechanische afzuiging, waarbij een regelunit per rooster zorgt voor een energiezuinige regeling. De regelunit wordt ingesteld op basis van luchtkwaliteit door inregeling van het gebruikerspatroon of door CO₂-sensoren die de luchtkwaliteit meten.

Problemen met balansventilatie.

Het hele balansventilatie systeem is de afgelopen tijd behoorlijk in opspraak geraakt en naar mijn idee zeker niet altijd terecht. Heel veel klachten komen naar mijn idee door het slecht ontwerpen van systemen tegen absoluut minimale kosten waarbij de gebruikers nauwelijks uitleg over het systeem krijgt. Veel gehoorde klachten zijn:

• “Het apparaat maakt herrie”
• “Het tocht”
• “Er komt veel geluid uit de roosters”
• “De lucht in huis is muf”
• Klachten als hoofdpijn en ademhaling klachten

Kijk je dieper naar de klachten dan zie je de volgende oorzaken:

• Te kleine units, maximale capaciteit soms maar 300 M³
• Te dunne leidingen of veel bochten waardoor lucht gaat fluiten in leidingen of er te weinig lucht aangevoerd kan worden
• Slecht geplaatste ventielen waardoor tocht gaat ontstaan
• Gebruikers die systemen uitschakelen omdat door bovenstaande oorzaken overlast ontstaat

Ontwerpen van balansventilatie

Ga je voor je zelf balans ventilatie ontwerpen dan zijn de eerder genoemde punten erg belangrijk om rekening mee te houden. Daarnaast zijn er de wettelijke eisen die via het bouwbesluit gesteld worden. Deze zijn beschikbaar via www.bouwbesluitonline.nl

Bedenk echter dat dit minimale eisen zijn. Meer mag altijd en de gezondheidsraad adviseert om per persoon in een ruimte 25 m³ verse lucht per uur aan te voeren. Het bouwbesluit gaat echter uit van het volgende:

Volgens het Bouwbesluit moet er lucht worden afgezogen in de keuken, badkamer en het toilet.

Lucht moet worden ingeblazen in de slaapkamers en de woonkamer. Het Bouwbesluit geeft ook aan hoeveel lucht er afgezogen of ingeblazen moet worden:

AFVOER

• keuken: 75 m3/h (Voor een open keuken is de aanbeveling 150 m3/h)
• badkamer: 50 m3/h
• toilet: 25 m3/h

INBLAAS

• slaapkamers: 3,24 m3/h per m2 vloeroppervlak met een minimum van 25 m3/h
• woonkamer: 3,24 m3/h per m2 vloeroppervlak
• Overige verblijfsruimten 3,24 m3/h per m2 vloeroppervlak

Voor slaapkamers ligt de hoeveelheid inblaaslucht meestal tussen de 25 en 50 m3/h Let er op dat voor twee personen in een slaapkamer 50 m3/h nodig is volgens de gezondheidsraad. Hier gaat het dus mis met het bouwbesluit wat vooral kijkt naar de oppervlakte van een kamer!

Voor een hele gemiddelde tussenwoning met open keuken wordt voor de totale ventilatie 225 m3/h aanbevolen voor zowel toevoer als afvoer.

Een kleine balansventilatie unit levert in de hoogstand meestal 225 m3/h. In de bedrijfstand (”laag” bij een twee-standen- en “midden” bij een drie-standenregeling) kan de ventilatie verminderd worden tot ca. 65% van de hoogstand ofwel 150 m3/h. Dit is gelijk aan de zogenaamde “nominale capaciteit” van het Bouwbesluit.

Als het balansventilatie systeem is uitgerust met een drie-standenregeling dan kan in de laagstand of spaarstand de ventilatie verminderd worden tot 35 à 40 % van de hoogstand (75 tot 100 m3/h).

Het probleem is vaak dat kleine systemen die in Nederland standaard gebruikt worden veel te klein zijn. Ze voldoen vaak wel aan de wettelijke eisen maar zijn voor een gezonde atmosfeer in huis te klein. Zelfs de grootste systemen op de markt halen in de hoogste stand maximaal 400 m3/h.

De juiste unit

Bepaal eerst de totaal benodigde capaciteit.

Met 3 slaapkamers en een kleine woonkamer met open keuken wordt dit dus al 225 m3/h. Heb je een groter huis met een woonkamer van 45 m² en vier slaapkamers dan is dit al 250 m3/h

Op Bouwbesluit Ventilatie: ventilatiebalansberekening staat een uitgebreide uitleg.

Let wel, dit is 24 uur per dag nodig dus in de middenstand van de ventilatie. Alleen de grootste systemen halen dit in de middenstand. Kies dus altijd het grootste systeem tenzij je met 2 personen in een klein appartement woont.

Kies ook een zo stil mogelijk systeem. Een kunststof kast is vaak stiller en iedere decibel minder is meegenomen. Maakt het systeem te veel geluid dan ben je al gauw geneigd het systeem te laag te zetten.

Leidingen,  bochten en ventielen

Het is belangrijk om de stroomsnelheid van de lucht in de leidingen zo laag mogelijk te houden. Aanbevelingen verschillen maar 2m/s bij nominaal gebruik wordt vaak aanbevolen. Dit betekent dus zo dik mogelijke leidingen. Ronde leidingen hebben de voorkeur, ze zijn wat stiller en makkelijker schoon te maken. Het beste is om 125 mm leidingen alleen te gebruiken naar een individueel ventiel, voor twee ventielen bij voorkeur 160mm leidingen en daarboven 210 mm.

Gebruik zo min mogelijk bochten, elke bocht levert weer wat extra luchtweerstand op en veroorzaakt geluid. Gebruik ook de juiste ventielen, afzuig ventielen zijn niet geschikt als inblaas ventiel.

De leidingen die naar buiten lopen moeten geïsoleerd zijn om condens te voorkomen. Voor het plaatsen van de aanzuig en afblaas punten gelden vanuit het bouwbesluit een aantal eisen. Zo moeten zij minimaal 3 meter van de erfscheiding geplaatst worden en moet er voldoende afstand tussen beide punten zijn. Op de Intergemeentelijke Wekgroep Bouwfysica (IWB) website staat een handige rekenhulp voor het berekenen van de Verdunningsfactor.

Gebruik tenslotte minimaal 1,5 meter flexibele luchtslang tussen de unit en de leidingen van en naar de woning om geluid te dempen.

Flexibele luchtleidingen om geluid te dempen

Ventielen plaatsen

Plaat ventielen zo ver mogelijk van een deur, in het plafond of anders minimaal 2 meter hoog om tocht te voorkomen. Let er ook op dat een deur minimaal 2 cm kier heeft om de luchtcirculatie van ruimten waar ingeblazen wordt naar de ruimten waar afgezogen wordt niet te hinderen.

Plafond rooster

Afzuig ventielen horen thuis in de keuken, toiletten en de badkamer. In de keuken kan dit ook een motorloze afzuigkap zijn.

Ventiel in de muur. De luchtstroom gaat hier dus naar beneden

Onderhoud

Veel klachten over balansventilatie worden veroorzaakt door onvoldoende onderhoud. Filters moeten minimaal een keer per maand gereinigd worden en 1 a 2 keer per jaar vervangen worden.

Ter illustratie hieronder nieuwe filters na 1 week gebruik. Dit midden in de winter en aan een rustige weg.

Een nieuw luchtfilter na 6 dagen gebruik

Het reinigen of vervangen van filters is meestal heel eenvoudig, kap er af en de filters er gewoon uittrekken. De filters kunnen met een stofzuiger worden schoongemaakt. Sommige filters kunnen ook worden gewassen.

Filters in een WTW systeem

Ventielen minimaal 2 x per jaar reinigen.

De rest van het systeem heeft minder onderhoud nodig, warmtewisselaar blok en ventilatoren 1 keer per jaar, leidingen 1 keer per vijf jaar.

Mijn ervaring

Nadat de balansventilatie aan is gegaan is de luchtvochtigheid een paar procent gedaald, Het huis was nooit echt vochtig maar vooral met het drogen van was valt op dat bij ons de ramen niet beslaan en bij de buren wel.

De lucht in huis is frisser geworden, op mijn kantoor kan ik een hele dag werken zonder dat ik hoofdpijn krijg. Voordat de ventilatie aan ging was dat wel anders.

De temperatuur in huis is vrijwel gelijk gebleven. Boven is het iets warmer geworden omdat we daar nu relatief warme lucht inblazen.

Het geluid van het systeem valt heel erg mee, de unit hangt beneden en op stand twee is deze in de slaapkamers boven nauwelijks te horen.

Wel hoor je bij het eerste inblaas rooster in de woonkamer wat omdat dit op maar twee meter van de kast zit. Overdag valt dit niet op en ook met de TV aan merk je dit eigenlijk niet maar in een stille kamer is dit wel hoorbaar. Het wachten is nog op een meting van het geluid.

De kast zelf maakt wel behoorlijk wat geluid, gelukkig hangt deze in een afgesloten kast en dan is het geluid nauwelijks nog hoorbaar.

Conclusie

Een zelf aangelegd systeem kan dus prima werken en heel stil zijn.

Als je zelf installeert ben je voor ongeveer 2200 euro klaar. Met de verwachte besparing van ongeveer 400 M³ gas per jaar verdien je dit dus bij de huidige lage gasprijs in 10 jaar terug. Met de prijzen van vorig jaar zou dit binnen acht jaar je geval zijn.

Jerry Pieters, mijn eigen website www.energiebewust.biz

Gerelateerde artikelen

• Energiebesparen, meer dan een hobby
• Verwarming en ventilatie
• Mechanische ventilatie upgrade
• Passiefhuis

bron: OliNo

Veel mensen kennen het probleem. Je wilt zuinig omgaan met energie en je vind het ook leuk om elektronische gadgets in huis te hebben. Nu blijken de meeste van deze elektronische gadgets ook nog eens een sluipverbruik te hebben in de standby stand. Een doorn in het oog dus bij een energiezuinige levensstijl. Gelukkig is hiervoor een eenvoudige oplossing: een zogenaamde standby-killer. Ik heb recent zo’n ding aangeschaft en in dit artikel beschrijf ik mijn ervaringen.

Standby verbruik

Als je rondkijkt in een gemiddeld huishouden dan vind je veel elektronische apparatuur die een sluipverbruik heeft. Dit sluipverbruikt treedt op zodra een apparaat in de standby stand staat. Dit kan varieren van een paar tienden-Watt tot tientallen Watts!. Dit laatste is natuurlijk absurd maar helaas bestaan er nog steeds apparaten in de markt die in de standby stand helemaal niet afgeschakeld worden. Een voorbeeld hiervan is een setop-box die in de standby alleen zijn video output uitschakeld waardoor het “lijkt” dat het apparaat uitstaat. Het “voordeel” hiervan is dat de gebruiker niet lang hoeft te wachten bij het aanzetten van het apparaat. Ondertussen blijft het apparaat wel tot 20W verbruiken in de standby stand. Een goede indicatie van sluipverbruik is om te voelen hoe warm een apparaat is in standby stand. Warmte = verlies. Dus hoe warmer hoe hoger het sluip verbruik. Nog beter is om het verdachte apparaat door te meten met een eenvoudige energie meter. Deze kost ongeveer 25 euro en kun je eenvoudig in het stopkontact steken. Het apparaat steek je dan in je energiemeter. Je kunt dan mooi zien hoeveel vermogen (Watt) een apparaat verbruikt in standby stand.

De Energy Check 3000 energiemeter

Kosten elektriciteit

Op dit moment is elektriciteitsprijs ongeveer 30 cent / kWh. Van dit getal zullen de meeste mensen schrikken. Dat kan niet waar zijn….Ik betaal toch maar … (vul zelf maar in) cent bij mijn leverancier. Echter wat de meeste mensen niet weten is dat de elektriciteits leveranciers alleen adverteren met het variabele kWh tarief (nu rond de 7 cent / kWh). Echter daar komt nog bovenop de energie belasting, transport tarief, BTW, etc.. Het resultaat is een elektriciteitsprijs van ongeveer 30 cent / kWh in het 4e kwartaal van 2009. Bron: www.cbs.nl

Kosten sluipverbruik

Dus hoeveel kost dat sluipverbruik nu eigenlijk. Een eenvoudige vuistregel kun je hanteren dat elke Watt (W) aan vermogen die je 24 uur laat aanstaan 7 dagen in de week ongeveer 2,50 euro per jaar kost. Stel nu je hebt een gemiddeld sluipverbruik van 50W per dag (van al je apparatuur samen). Dan kost je dat meer dan 125 euro per jaar. Weggegooid geld dus.

De berekening: 1 W sluipverbruik x 0.30 euro/kWh x 24 uur x 365 dagen = 2.63 euro. Om de vuistregel berekening handig te houden kun je rekenen met de factor 2.5

Standby-killer

Levering

De standby-killer heb ik gekocht via de webshop van de energiebespaarshop. Een paar dagen na mijn bestelling werd mijn standby-killer afgeleverd. Bij het openen van de doos krijg ik mijn eerste positieve verrassing. De spullen waren verpakt middels een 100% biologische afbreekbaar materiaal van gemaakt van gemodificeerd zetmeel van mais. Een zeer goede zaak!

De standby-killer is verpakt met 100% biologische afbreekbaar materiaal

Op een bijbehorend briefje staat dat dit verpakkingsmateriaal oplost in water. Dat hebben natuurlijk gelijk uitgeprobeerd. Zie onderstaande video

OliNo heeft getest hoe het 100% biologische materiaal afbreekt in water

Werking

De standby-killer is een stekkerdoos die werkt volgens het master-slave principe. Zodra de master uitgeschakeld wordt, in mijn geval de versterker, dan worden alle andere apparatuur die in de betreffende stekkerdoos gestoken is ook uitgeschakeld.

De standby-killer stekkerdoos

De versterker wordt dus aangesloten op de master-aansluiting.

De master-aansluiting van de stekkerdoos

Via een stelschroefje moet je eenmalig instellen hoeveel vermogen het apparaat gebruikt wat je als master schakelaar wilt laten werken. Middels een led indicator kun je heel snel zien of het stelschroefje goed staat. Het instellen was binnen 15 seconde klaar. Ideaal.

Het instelschroefje en ledje voor het instellen van de master schakelaar

Zodra nu de versterker utgeschakeld wordt, dan wordt al mijn randapparatuur ook volledig uitgeschakeld. Omdat de apparatuur geen stroom meer krijgt heb je ook geen sluipverbruik meer. Het werkt perfect. Ik moet er nog wel aan wennen, vroeger liep ik altijd nog even na de TV om deze volledig uit te zetten via de knop op de voorkant, dat hoeft nu dus niet meer.

Besparing

Bij een sluipverbruik meting van al mijn apparatuur in mijn “audio/video kast” meet ik totaal 45W. Hier is dus flink wat winst te halen. Door nu de standby-killer in te zetten kan ik een groot gedeelte van mijn sluipverbruik killen. Op mijn standby-killer heb ik de volgende apparatuur aangesloten: TV, Actieve Subwoofer, Nintendo WII, Mediacenter, Component-VGA converter, Radio, Dreambox satelite receiver en mijn Sonos Music System. Bij het opnieuw doormeten, waarbij de standby killer de sluipverbruikers afgeschakeld heeft, meet ik nog 14.3W

De sluipverbruikers zijn nu aangesloten op de standby-killer

Die 14.3W wordt veroorzaakt door apparatuur die ik helaas niet kan afschakelen omdat deze aan moet blijven. Het gaat hier om mijn wireless router (9.4W), basis station draadloze looptelefoon (2.9W), RF schakelaar (1W). Mijn versterker zelf, die als master gaat functioneren, heeft een sluipverbruik van 0.9W.

Met deze meetgegevens kan ik nu de besparing uitrekenen:

De besparing is 45W – 14.3W = 30.7W x 2.63 euro = 80.74 euro per jaar. De standby killer kost 21.96 euro. Mijn terugverdientijd is dus minder dan 3,5 maanden.

De besparing komt vrij aardig overeen met de besparing die gemeld staat op de verpakking van de standby-killer: “Save up to 26 euro per year”.

Standby-killer voor je mobiel

Voor de oplader van mijn mobiele telefoon wilde ik ook een oplossing. Deze oplader zit vaak continue in het stopcontact en dat sluipverbruik zat me dwars. De oplader zit naast mijn nachtkastje en voordat ik ga slapen sluit ik vaak mijn telefoon aan. Het is lastig om de oplader elke keer uit het stopcontact te halen zodra ik klaar ben met opladen. Ook het handmatig afschakelen (met een stekker schakelaar) werkte niet handig omdat ik vaak vergat om de schakelaar weer uit te zetten. De oplossing is een standby-killer voor mobiel.

De standby-killer voor de oplader van je mobiel

De standby-killer voor de oplader van je mobiel werkt heel eenvoudig. Zodra je de telefoon aansluit op je oplader druk je eenmalig op het zwarte knop van de standby-killer. De standby-killer zal dan aanschakelen en de oplader krijgt stroom. Na 8 uur zal de standby-killer automatisch afschakelen waarbij er geen sluipverbruik meer optreedt van je oplader.
Dit werkt ideaal. Ik heb nog geen besparings berekening gemaakt maar op de verpakking staat dat ik tot 3 euro per jaar kan besparen, dus ik slaap nu weer een stuk beter

Door op het zwarte knopje te drukken gaat standby-killer 8 uur lang aan

Conclusie

Met het gebruik van een standby-killer kunt je veel sluipverbruik voorkomen en enkele tientallen euro’s per jaar besparen. Je kunt op je Nederlandse klompen aanvoelen dat de elektriciteitsprijs binnenkort weer (fors) gaat stijgen nu de olieprijs weer aan het stijgen is. Dit blijft doorgaan zolang het grootste gedeelte van onze energie nog fossiel opgewekt wordt. Hierdoor zal de besparing, uitgedrukt in euro’s, dus alleen nog maar toenemen. De investering van de standby-killer stekkerblok heb ik er binnen 3,5 maanden al uit. De standby-killer voor mijn mobiel gaat wel wat langer duren maar geeft me betere nachtrust . Dat is onbetaalbaar. Deze reductie in energieverbruik gaat ervoor zorgen dat ik weer een stapje dichter bij mijn doel kom om energieneutraal te leven. Oftwel, evenveel energie zelf opwekken dan ik zelf verbruik in mijn huis.

Gerelateerde artikelen

Meer artikelen over het voorkomen van sluipverbruik

bron: OliNo

Energie besparen kan best lonen. Dit voorbeeld laat zien dat het vervangen van veel gebruikte verlichting door spaarlampen zich binnen 7 maanden laat terugverdienen. Met wat eenvoudige aanpassingen ziet het er ook nog best mooi uit!

De lamp boven onze eetkamertafel heeft 5 E14 fitting lampjes. De orignele lampjes waren 25W per stuk, wat neerkomt op 125W totaal.

Energie verspillen met 5×25W (125W totaal) eetkamer lamp

Om ons energie verbruik te verminderen besloot ik de lampjes te verwisselen door 5W IKEA SPARSAM spaarlampen. Het zag er eerst niet echt mooi uit.

De eerste poging, met de lelijke witte fiting

De oplossing was eenvoudig: de witte fitting overspuiten met een passende kleur zodat. Daarmee is de lelijke text op de fitting ook niet meer zichtbaar.

Verbeterde versie met passende kleur

Energie bespaard en de terugverdientijd

Het resultaat: het verbruik is van (5×25W) 125W naar (5×5W) 25W gedaald. Aangezien de lamp gemiddeld 4 uur per dag aan staat (meer in de winter en in het weekend) = 1460 uur per jaar. Vermenigvuldig dat met het verschil dan is de besparing op jaarbasis 146 KWh. Totale besparing (1 KWh = 0.22 euro) = 32.12 euro. De kosten van 5 IKEA sparsam spaarlampen = 17.5 euro (zonder de verf). De terugverdien tijd is minder dan 7 maanden.

Algemene indruk

Op de onderstaande foto zijn lampjes 1, 2 en 5 vervangen door de SPARSAM peertjes. Lampjes 3 en 4 zijn nog origineel, om mee te vergelijken. We hebben de indruk dat de SPARSAM peertjes meer licht produceren dan de originele lampjes. De kleur temperatuur is wel iets hoger (kouder) dan de originele. Het enige nadeel wat wij hebben ondervonden is dat de SPARSAM peertjes ongeveer 5 minuten nodig hebben om op te warmen. In die periode produceren ze minder licht. We zijn best tevreden met het licht van de SPARSAM peertjes, als ze opgewarmd zijn.

Vergelijking tussen de spaarlampen en de originele lampjes

Vervangen door LED?

We hebben overwogen de SPARSAM peertjes te vervangen door LED lampjes. De “PHILIPS® Novallure LED Candle Lamp E14″ leek ons een geschikte kandidaat. Deze lamp verbruikt nog minder energie en zou het totale verbruik terug kunnen brengen naar (5×2W) 10W. LED lampen hebben ook minder last van het opwarm effect als spaarlampen.

Ik vrees dat de Philips lampjes niet genoeg licht opleveren voor onze toepassing. De LED zou 50lm op moeten leveren, terwijl de specificatie van de SPARSAM lamp 170lm is. De prijs van de LED lampen moet ook nog verder naar beneden gaan om een economisch zinvolle vervanger voor de SPARSAM lamp te zijn. Voorlopig blijven dus de SPARSAM lampjes er in geschroefd zitten.

Relateerde artikelen

• Meer artikelen over het ombouwen van lampen op OliNo

bron: OliNo

Ricoh heeft samen met partners Greenchoice, Greenhost, Energie Channel en MVO-Nederland het Green Office Initiative opgericht, een gezamenlijk initiatief om resellers en eindgebruikers van IT met advies, tips en producten te helpen om het kantoor duu

bron: Duurzaamnieuws.nl

Ik wil graag weten welke energie besparende maatregelen ik kan nemen in mijn tussenwoning uit 1987 met energielabel C (jaarverbruik 2009 electriciteit 2935 kWh, en gasverbruik 1125m3) , waar ik met mijn partner in woon. Ik ben zelfs bereid om te kijken wat ik zou moeten investeren in duurzame maatregelen om mijn verbruik te verlagen danwel duurzaam op te wekken. Graag zou ik u mijn ervaring met het Energie Prestatie Advies (EPA) willen delen omdat deze mij ge-desmotiveerd hebben om nog een euro te investeren in energie-besparing in mijn huis en dit kan vast niet de bedoeling zijn van dit ‘ontzorg maatwerkadvies’.

Loting voor extra korting

Ik heb het maatwerkadvies aangevraagd, vanwege een lokkertje van de gemeente Eindhoven: ‘De gemeente betaalt de helft van uw rekening’. Deze rekening moest te maken hebben met energiebesparende maatregelen en een voorwaarde was dat er een ‘ontzorg’ maatwerkadvies uitgevoerd diende te worden. Met deze eerste stap ben ik begonnen. Een ‘ontzorg’ maatwerkadvies kost 300 euro. Dit wordt verzorgd door het Energieloket. (U ontvangt een maatwerkadvies in de vorm van een rapport en een persoonlijk advies en een nieuw energielabel na uitvoering van de werkzaamheden. De aanvraag voor de subsidie van 200 euro en eventuele energiebesparingslening wordt voor u verzorgd). In het kader van deze actie krijgen de eerste 100 aanmeldingen voor een ‘ontzorg’ maatwerkadvies van het Energieloket bovendien 50 euro korting, bij meer dan 100 aanmeldingen wordt er geloot voor deze extra korting.

Ik was 1 van de gelukkigen die te horen kreeg dat ik de 50 euro extra korting kreeg en daardoor kostte het hele ‘ontzorg’ maatwerkadvies mij nog (slechts) 50 euro.

Conclusies van mijn EPA rapport

Nadat een installatiebedrijf (op dit moment niet bij naam genoemd) de gegevens van mijn huis opgenomen had, kwam er een mevrouw van het Energieloket het rapport toelichten. Het installatiebureau had het rapport geproduceerd met een schijnbaar standaard programma, waarbij de ligging van de woning, oppervlakte van de ruimtes en ramen, en de aanwezige apparatuur voor verwarming de belangrijkste indicatoren voor het rapport leken te zijn (is een aanname).

De conclusie van het rapport heeft mij laten inzien dat het niet opweegt om te investeren in energie besparende maatregelen of duurzame opwekking van energie, uitgaande van de terugverdientijd van de investeringen, zonder het in acht nemen van subsidie of stimuleringsmaatregelen. Mijn huis is een C label (A is beste) en daardoor bij de bouw al matig geisoleerd en de ramen zijn inmiddels allen dubbel glas. De investering om matige isolatie of dubbel glas te vervangen voor een beter alternatief zijn relatief hoger dan het vervangen van slecht spul voor veel beter spul. De relatieve verbetering die je inspanningen opleveren is daarvoor te klein. Het rapport komt wel tot de conclusie dat het alleen op weegt om mijn voordeur te vervangen , voor een geïsoleerde variant, waarbij ik een eenmalige investering van 110 euro moet doen, en met een besparing van 1,2% (of 1,5 % het rapport is dubbelzinnig wat betreft cijfers) op mijn gasverbruik, zou ik deze investering binnen 7,5 jaar terug moeten verdienen.

Standaard rijtjes huis uit 1987

Ik heb geen idee waar ik überhaupt een geïsoleerde deur van 110 euro kan kopen, maar de richtprijs hiervoor ligt toch eerder richting de 700 – 900 euro. Verder vertelde de mevrouw van het Energieloket mij dat dit alleen een comfort maatregel is en niet direct tot energiebesparing zal leiden. Ik heb nog contact gehad met de installatie-adviseur en kwam tot de conclusie dat een gelijkwaardige besparing ook bereikt kan worden met een gordijn, maar aangezien dit geen bouwkundige oplossing is, staat dit niet in het rapport vermeld.

Geen verbetering mogelijk met mijn C-label?

EPA-Adviseur heeft makkelijk geld verdient?

Het rapport bevat verschillende onregelmatigheden. De conclusie is waarschijnlijk het enige onderdeel dat de installatieadviseur zelf moet schrijven, want de cijfers en percentages stonden allen door elkaar gehaald. Het lijkt er op dat dit of een haast klus is geweest of dat het bureau makkelijk geld verdient aan het produceren van deze standaard rapporten. Verder zijn de basis-aannamens dus ook in twijfel te trekken, aangezien de kosten van het vervangen van een voordeur niet realistisch zijn.

Eenvoudig geld verdienen met het schrijven van standaard EPA rapporten

‘Ontzorgen’

Nog even terug naar het ‘ontzorg’ gedeelte van dit advies. Het idee is dat de deelnemers met het maatwerkadvies concreet aan de slag kunnen en zij op weg en onderweg geholpen worden met de uitvoering van de maatregelen, door het Energieloket. Helaas werd ik zwaar ontmoedigd om aan de slag te gaan, omdat alle mogelijke duurzame energie oplossingen als lange termijn, te duur en onhaalbaar werden beschreven en toegelicht. De terugverdientijd weegt niet op tegen de investering en je moet wel een echte idealist zijn wil je iets op dit gebied gaan doen. Ik heb dus geen ervaring op gedaan met de verdere ‘ontzorging’ door het Energieloket. Wel heeft de mevrouw een pakket met subsidie papieren achter gelaten voor als ik toch toevallig een idealist zou blijken te zijn en ik de on-te-nemen terugverdientijdhobbel toch zou willen nemen.

En nu?

Ik ben een hele tijd ge-desillisioneerd bij de pakken neer gaan zitten en heb geduldig de gedragsveranderingsfolder, die mij als alternatieve oplossing was gegeven door de gemeente, door gebladerd. Ik was op zoek naar een antwoord waarom ik het zo fout doe. Misschien had ik wel onrealistische verwachtingen van dit advies en verwachtte ik kostenneutraal een oude “kever” in een “hybride” te maken. Maar heb ik dan een cruciale inschattingsfout gemaakt in de keuze van mijn huis? Had ik bij de aankoop al beter moeten letten op de mogelijkheden van verduurzaming? Kan ik niet vergroenen? Maar zit dan niet iedereen met hetzelfde probleem? Waarom laat ik mij frustreren door deze cijfers? Wat is het belang en de waarde van de term terugverdientijd als je niets weet over energieprijzen in de toekomst en andere onzekerheden omtrent klimaat en piekolie.

Verder onderzoeken!

Ik kan mij niet kan voorstellen (en niet accepteren) dat ik met mijn standaard tussenwoning met energielabel C niet iets meer kan doen om mijn verbruik te verlagen of duurzaam op te wekken. Gelukkig heb ik veel motiverende mensen in mijn omgeving en ga ik mij nu toch wagen aan de sprong om te onderzoeken of ik een zonneboiler zou kunnen aanschaffen danwel met behulp van subsidie en/of een laag-rentelening (welke als voorwaarde een labelsprong heeft), omdat ik verwacht dat de prijzen van energie zullen gaan stijgen en we het moment van piekolie (bijna) gepasseerd zijn én mijn terugverdientijd dan geen of een kleinere rol zal spelen. Ik hoop dat de keuze voor zelfvoorzienendheid de belangrijkste factor zal worden in de keuze om te investeren in energie verbeteringen in je huis. Als je iets echt wil, dan kan het ook!

Ilse Hoenderdos, Eindhoven.

bron: OliNo